Skip to content

27 Σεπτεμβρίου 2012

Ο Οδυσσέας Ελύτης για την θέση της Ελλάδας στην Ευρώπη (1980)

από βενέδικτος

Ἡ ἀγωνία ἑνὸς ἀνθρώπου ποῦ πονᾶ καὶ ξέρει γιατὶ πονᾶ. Ἡ ὀδύνη ἑνὸς ἀνθρώπου ποὺ ἀγωνιᾶ ἐνώπιον τῆς φθορᾶς τῆς ἑλληνικότητας, μιᾶς ἑλληνικότητας ποὺ ὁ ἴδιος χαρακτηρίζει ὡς «ἕνα τρόπο νὰ βλέπεις καὶ νὰ αἰσθάνεσαι τὰ πράγματα» καὶ ὡς «τὴν εὐγένεια καὶ τὴν ποιότητα σὲ ἀντίθεση μὲ τὸ μέγεθος καὶ τὴν ποσότητα ποὺ χαρακτηρίζουν τὴν Δύση» (1:10).

Ἐδῶ γεννήθηκε ἡ Εὐρώπη, λέει ὁ τίτλος τῆς ἐκπομπῆς. Πόσο ὅμως μπόρεσε ἡ κόρη νὰ μιμηθεῖ τὴν μάνα; Καὶ γιατὶ κάποιοι νεοέλληνες θαυμάζουν τὴν τεχνολογικὴ πρόοδο τῆς Δύσης περισσότερο ἀπὸ τὸν λαϊκὸ μας πολιτισμό (2:46), περισσότερο ἀπὸ τὸ μεγαλεῖο τῆς ρωμιοσύνης; Γιατὶ ἀναγκάζεται ὁ μεγάλος μας ποιητὴς νὰ τονίζει τὰ πιὸ αὐτονόητα, ὅπως: «Μιὰ ἐσωτερικὴ αὐλὴ ἑνὸς νησιώτικου σπιτιοῦ ἢ ἕνας περίβολος μοναστηριοῦ εἶναι πολὺ πιὸ κοντὰ στὸ πνεῦμα ποὺ ἔφτιαξε τοὺς Παρθενῶνες καὶ τὶς Θεομήτορες παρὰ ὅλες οἱ κολῶνες καὶ οἱ μετῶπες τῶν εὐρωπαϊκῶν ἀνακτόρων» (2:10);

Πότε ἄραγε θὰ συνειδητοποιήσουμε ὅτι κατέχουμε τὸ μεγαλειωδέστερο ἴσως ἐπίτευγμα τῆς ἱστορίας τῆς ἀνθρωπότητος, δηλ. τὸν ἑλληνικὸ πολιτισμό; Ἤ, μὲ ἄλλα λόγια, τὸ ἑλληνικὸ πνεῦμα, τὶς ἑλληνικὲς ἀξίες καὶ ἀρετὲς, τὴν ἑλληνικὴ παιδεία (4:59), τὴν ἑλληνικὴ σκέψη, καὶ τὶς τέχνες ὡς ἔκφραση καὶ ὡς ξεχείλισμα τοῦ πνεύματος αὐτοῦ; Μία πρόκληση ὑπάρχει μόνο γιὰ μᾶς τοὺς νεοέλληνες: νὰ φανοῦμε ἀντάξιοι τῆς εὐθύνης ἀπέναντι στὴν μεταλαμπάδευση (ἂν ὄχι τὸν ἐμπλουτισμό) τοῦ ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ, πού, ἀφομοιώνοντας δημιουργικὰ ὅ,τι καλὸ συνάντησε, ξεκίνησε ἀπὸ τοὺς ἀρχαίους Ἕλληνες, διαπότισε τὴν ρωμαϊκὴ αὐτοκρατορία, ἐξελίχθηκε στὸ βυζαντινὸ θαῦμα καὶ διὰ μέσου τῆς τουρκοκρατούμενης ρωμιοσύνης ἔφθασε στὰ χέρια μας. Καὶ τελικά, στὰ πλαίσια τῆς ἑνωμένης Εὐρώπης, «νὰ μὴν φοβηθοῦμε τὴν σύγκριση καὶ τὴν ἄμιλλα, ἀλλὰ νὰ προχωρήσουμε, φυσικὰ πάντοτε μὲ τὴν προοπτικὴ νὰ διακριθοῦμε στὴν ποιότητα, ποὺ σημαίνει στὸ πνεῦμα» (4:43). Αὐτὴ θὰ εἶναι ἡ μεγάλη προσφορὰ τῆς μικρῆς Ἑλλάδας στὰ γηρασμένα κράτη τῆς Εὐρώπης.

Ἀλλά, ἂς ἀπολαύσουμε τὸν ἴδιο τὸν Ὀδυσσέα…

Advertisements

Γράψε και εσύ το σχόλιό σου

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Note: HTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to comments